Verantwoording

Door Hans Gijswijt

Ik las vanochtend in Elseviers Weekblad dat mevrouw El Rhazoui, een van de overlevenden van ‘Charlie Hebdo’, vandaag naar Amsterdam komt voor een debatavond. Zij moet in Frankrijk door de Franse staat beschermd worden, omdat ze nog altijd op een dodenlijst van terroristen staat. De Nederlandse staat wil niet dat de Franse beveiligers meekomen naar Nederland (akkoord, is iets voor te zeggen), maar wil haar zelf ook niet beveiligen. Debatcentrum De Balie, waar het event vanavond zal plaatsvinden, moet nu zelf de beveiliging regelen. Inderdaad, op eigen kosten. Wel is toegezegd dat  de Amsterdamse politie wat intensiever zal patrouilleren in de buurt van De Balie. Nou zullen er heus wel belangrijke en mogelijk zelfs te billijken overwegingen aan dit besluit van Justitie ten grondslag liggen, maar echt vrolijk werd ik niet van dit bericht. De reden zit hem dan niet zozeer in de weigering van ons land om deze mevrouw bescherming te bieden (zoals ik al zei mogelijk zijn daar echt plausibele redenen voor) maar meer in een optelsom die ik maakte. Want wat hebben we hebben allemaal nog meer gezien? Een kleine greep.

- Mevrouw Sargentini (GroenLinks) die het hysterie vond toen mensen tijdens de migrantencrisis in 2015 de vrees uitspraken dat zich aan boord van die bootjes misschien ook wel IS-strijders zouden bevinden die mogelijk voor aanslagen zouden zorgen in Europa. Ik weet niet waarom mevrouw Sargentini destijds zoiets zei (misschien had ze er echt wel een goede reden voor), maar we hebben in de tussentijd een groot aantal aanslagen meegemaakt waar inderdaad IS-strijders uit Syrië een rol in speelden. Mevrouw Sargentini heeft bij mijn weten nooit toegegeven dat ze dat destijds verkeerd ingeschat had.

- Vorig jaar reed een autobestuurder op Amsterdam Centraal Station in op een menigte, met als gevolg een behoorlijk aantal gewonden. De politie wist ons al snel te vertellen dat het hier niet om een aanslag ging, maar om een man die niet op tijd zijn insuline had gespoten. Deze mededeling zou hebben moeten leiden tot het dempen van maatschappelijke onrust want in die tijd was het inrijden op mensen een populaire methode van IS om dood en verderf te zaaien. Het gevolg van het bericht van de politie was echter dat er juist nog meer vragen rezen bij het publiek, o.m. over alle camera’s die op dat moment uit stonden, het gebrek aan ooggetuigen, het ontbreken van signalement, de communicatie vanuit de politie die zichzelf op sommige punten tegensprak etc. etc. De zaak is thans afgedaan geloof ik maar het fijne weten we er eigenlijk nog steeds niet van. De politie is er nooit meer op teruggekomen, ook niet op de nogal onhandige wijze van communiceren.

- Toen enige tijd geleden Syrische activisten een filmavond organiseerden in -wederom- de Balie, zagen zij tot hun schrik een gevreesde IS’er in de zaal zitten. Een IS’er die bovendien met een vals paspoort naar Nederland was gekomen (hallo mevrouw Sargentini!) en die door de AIVD in de gaten werd gehouden. Dat ‘in de gaten houden’ belette de man echter niet om in de Balie aanwezig te zijn. Hoe dit allemaal kan, we hebben er nooit meer iets over gehoord.

- In december vorig jaar vernielde een Palestijn onder aanhef van de inmiddels welbekende strijdkreet “Allahu akbar” de ruiten van een joods eethuis in Amsterdam. Het bleek dat deze meneer gevechtstraining had gehad in Syrië (hallo mevrouw Sargentini!) en voor de Palestijnse zaak strijdt. Een golf van antisemitisme waart thans rond in Europa, maar het OM zag geen reden om deze man te vervolgen voor antisemitische terreur. Waarom niet? Het is ons nooit verteld.

- In zijn vorige ambtsperiode was Jozias van Aartsen (thans interimburgemeester in Amsterdam na het overlijden van van der Laan) burgemeester van Den Haag, waar hij als baas van de plaatselijke politie een samenwerking aanging met salafistische buurtpatrouilles. Dit vanwege het feit dat de politie onderbemand was. Waarom hij juist voor deze oplossing gekozen heeft (de AIVD beschrijft het salafisme als voorportaal voor het jihadisme) is voor ons allen nog steeds een raadsel. Nooit heeft hij nog gewag gemaakt van de resultaten die deze aanpak heeft voortgebracht.

Ik stop er nu even mee, want ik kan nog wel een tijdje doorgaan. De voorbeelden zullen de lezers allemaal wel kennen. Bij alle bovengenoemde voorbeelden kan een gezond denkend mens (dus niet: een complottheoreticus) heus wel bepaalde excuses of oorzaken verzinnen. Pure dommigheid bijvoorbeeld. Of onkunde.  Naïviteit is er eentje. Of een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Of beperkte wettelijke mogelijkheden. Nou u begrijpt ook wel dat dat in afzonderlijke gevallen heus wel acceptabele achtergronden kunnen zijn. En ik denk persoonlijk ook (‘call me naive’) dat dat ook niet zo erg is allemaal. Waar gewerkt wordt worden fouten gemaakt immers. Maar wie zoals ik vanochtend deed al die afzonderlijke gevallen bij elkaar optelt (plus nog alle voorbeelden die ik vanwege ruimtegebrek achterwege heb gelaten) krijgt toch een onplezierig gevoel.

De vraag waarmee ik, alles overziend, worstel is: doen de boven ons gestelden eigenlijk nog wel aan verantwoording afleggen? Of wordt dat lastig gevonden? Of willen ze dat domweg niet, m.a.w. doen ‘jullie’ dit nou expres? Nogmaals men hoeft mij heus niet alle ins and outs te vertellen, maar kom met een verhaal. Of bied je excuses aan als iets niet loopt zoals het behoort te lopen. Of leg het uit. Ik ben niet dom en neem genoegen met een goed verhaal.